คนแข็งแรงแห่ง ‘เอเชีย’ – ประชาชาติธุรกิจ

ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา ภูมิภาคเอเชียได้ผงาดขึ้นมาเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจที่สำคัญของโลก แสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นและศักยภาพในการเติบโตอย่างน่าทึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคหลังวิกฤตการณ์และท่ามกลางความผันผวนทางเศรษฐกิจทั่วโลก บทความนี้จะเจาะลึกถึงปัจจัยเบื้องหลังที่ทำให้เอเชียกลายเป็น "คนแข็งแรง" ที่กำลังขับเคลื่อนทิศทางเศรษฐกิจโลกในปัจจุบันและอนาคต

Contents

ภูมิหลังและบริบททางประวัติศาสตร์

เอเชียไม่ได้เริ่มต้นจากการเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจมาโดยตลอด หลังสงครามโลกครั้งที่สอง หลายประเทศในเอเชียอยู่ในสภาพที่บอบช้ำและต้องเผชิญกับความยากลำบากในการฟื้นฟู แต่ด้วยวิสัยทัศน์ที่มุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจและการลงทุนในทรัพยากรมนุษย์ ทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า "เสือเศรษฐกิจแห่งเอเชีย" (Asian Tigers) ในช่วงทศวรรษ 1960-1990 ซึ่งประกอบด้วยเกาหลีใต้ ไต้หวัน สิงคโปร์ และฮ่องกง ประเทศเหล่านี้ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็วจากการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม การลงทุนจากต่างประเทศ และการสร้างแรงงานที่มีทักษะสูง

ในเวลาต่อมา การปฏิรูปเศรษฐกิจของจีนในช่วงปลายทศวรรษ 1970 ได้เปิดประตูสู่การเติบโตอย่างมหาศาล เปลี่ยนจีนให้กลายเป็น "โรงงานของโลก" และเป็นผู้เล่นหลักในห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก ขณะเดียวกัน การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจของอาเซียน (ASEAN) ก็ได้สร้างตลาดขนาดใหญ่ที่มีประชากรกว่า 600 ล้านคน และส่งเสริมการค้าและการลงทุนภายในภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง ปัจจัยเหล่านี้ได้วางรากฐานอันแข็งแกร่งสำหรับการก้าวขึ้นมาของเอเชียในฐานะศูนย์กลางเศรษฐกิจโลกในปัจจุบัน

พัฒนาการสำคัญล่าสุด

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เอเชียได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการปรับตัวและเติบโตอย่างโดดเด่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจทั่วโลก หลายประเทศในเอเชียฟื้นตัวได้เร็วกว่าภูมิภาคอื่น ๆ โดยมีปัจจัยขับเคลื่อนหลายประการ:

การเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล

การเร่งตัวของการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลได้กลายเป็นตัวเร่งสำคัญสำหรับเศรษฐกิจเอเชีย ตลาดอีคอมเมิร์ซ ฟินเทค และบริการดิจิทัลต่าง ๆ เติบโตอย่างก้าวกระโดด ผู้บริโภคในเอเชียจำนวนมากเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและสมาร์ทโฟน ทำให้เกิดระบบนิเวศดิจิทัลที่แข็งแกร่ง สนับสนุนการสร้างนวัตกรรมและสตาร์ทอัพใหม่ ๆ ทั่วภูมิภาค

ข้อตกลงการค้าเสรีระดับภูมิภาค

การลงนามในความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) ในปี 2563 ซึ่งครอบคลุม 15 ประเทศในเอเชียแปซิฟิก ได้สร้างเขตการค้าเสรีที่ใหญ่ที่สุดในโลก ข้อตกลงนี้ช่วยลดภาษีและอุปสรรคทางการค้า ส่งเสริมการไหลเวียนของสินค้า บริการ และการลงทุนภายในภูมิภาค ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจและลดการพึ่งพาตลาดภายนอก

การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI)

เอเชียยังคงเป็นจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจสำหรับการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) แม้ในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจโลกชะลอตัว การลงทุนเหล่านี้ไหลเข้าสู่ภาคส่วนต่าง ๆ ตั้งแต่การผลิตขั้นสูง โครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงเทคโนโลยีและพลังงานหมุนเวียน ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติในศักยภาพการเติบโตของภูมิภาค

การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว

หลายประเทศในเอเชียได้เริ่มให้ความสำคัญกับการพัฒนาที่ยั่งยืนและเศรษฐกิจสีเขียว มีการลงทุนในพลังงานหมุนเวียน เทคโนโลยีสะอาด และการจัดการสิ่งแวดล้อม เพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสร้างการเติบโตที่ยั่งยืนในระยะยาว

ผลกระทบและนัยยะต่อโลก

การผงาดขึ้นของเอเชียในฐานะ "คนแข็งแรง" ไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่ภายในภูมิภาค แต่ยังส่งอิทธิพลอย่างกว้างขวางต่อเศรษฐกิจและการเมืองโลก:

บทบาทในเศรษฐกิจโลก

เอเชียมีสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของโลก การค้าโลก และการลงทุนทั่วโลก การเติบโตของเอเชียเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจโลก และเป็นแหล่งความต้องการใหม่สำหรับสินค้าและบริการจากทั่วโลก

การเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทาน

การกระจายความเสี่ยงของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกได้ทำให้เอเชียกลายเป็นศูนย์กลางการผลิตและการจัดหาที่หลากหลายมากขึ้น ไม่ใช่แค่จีน แต่ยังมีประเทศอื่น ๆ เช่น เวียดนาม อินเดีย อินโดนีเซีย และมาเลเซีย ที่มีบทบาทสำคัญในการผลิตสินค้าและส่วนประกอบที่จำเป็นต่ออุตสาหกรรมทั่วโลก

ชนชั้นกลางที่เติบโต

การเติบโตทางเศรษฐกิจได้ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชากรหลายร้อยล้านคนในเอเชีย ทำให้เกิดชนชั้นกลางขนาดใหญ่ที่มีกำลังซื้อสูง ซึ่งเป็นตลาดผู้บริโภคที่น่าดึงดูดสำหรับบริษัทข้ามชาติ อย่างไรก็ตาม ความท้าทายเรื่องความเหลื่อมล้ำทางรายได้ยังคงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องได้รับการแก้ไข

อิทธิพลทางภูมิรัฐศาสตร์

ด้วยขนาดเศรษฐกิจและประชากรที่ใหญ่ขึ้น เอเชียจึงมีบทบาทและอิทธิพลมากขึ้นในเวทีโลก ทั้งในด้านการค้า การลงทุน และการแก้ไขปัญหาระดับโลก การประชุมระหว่างประเทศหลายครั้งได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของความร่วมมือกับประเทศในเอเชียเพื่อรับมือกับความท้าทายต่าง ๆ

ก้าวต่อไปของเอเชีย

อนาคตของเอเชียยังคงเต็มไปด้วยศักยภาพและโอกาส แต่ก็มาพร้อมกับความท้าทายที่สำคัญ:

คนแข็งแรงแห่ง ‘เอเชีย’ - ประชาชาติธุรกิจ

การเติบโตอย่างต่อเนื่อง

คาดการณ์ว่าเอเชียจะยังคงเป็นภูมิภาคที่มีการเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งที่สุดในโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งอินเดียและประเทศในอาเซียนที่คาดว่าจะยังคงขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ แม้ว่าจีนจะเผชิญกับความท้าทายภายในบางประการก็ตาม

ความเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยี

เอเชียมีศักยภาพที่จะก้าวขึ้นเป็นผู้นำระดับโลกในด้านเทคโนโลยีเกิดใหม่ เช่น ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยีชีวภาพ ควอนตัมคอมพิวติ้ง และเทคโนโลยีอวกาศ การลงทุนในการวิจัยและพัฒนา รวมถึงการสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการสร้างสรรค์นวัตกรรม จะเป็นกุญแจสำคัญ

การรวมกลุ่มระดับภูมิภาคที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

โครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ เช่น แผนริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง (Belt and Road Initiative) ของจีน และการเชื่อมโยงโครงข่ายคมนาคมในอาเซียน จะช่วยเสริมสร้างการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจและกายภาพภายในภูมิภาคให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

การรับมือกับความท้าทาย

เอเชียยังคงต้องเผชิญกับความท้าทายหลายประการ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้น สังคมสูงวัยในหลายประเทศ ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ และปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคมและเศรษฐกิจ การแก้ไขปัญหาเหล่านี้อย่างมีประสิทธิภาพจะเป็นสิ่งสำคัญต่อการเติบโตที่ยั่งยืนและครอบคลุมในระยะยาว

บทบาทในธรรมาภิบาลโลก

ด้วยความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้น เอเชียจะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นในการกำหนดทิศทางของธรรมาภิบาลโลก ทั้งในด้านการค้า พลังงาน และความมั่นคง การมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ในองค์กรระหว่างประเทศจะช่วยให้เอเชียสามารถสะท้อนมุมมองและความต้องการของภูมิภาคสู่เวทีโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยสรุปแล้ว เอเชียได้พิสูจน์ให้เห็นถึงความสามารถในการฟื้นตัว ปรับตัว และเติบโตอย่างน่าทึ่ง การเป็น "คนแข็งแรงแห่งเอเชีย" ไม่ได้เป็นเพียงแค่การสะท้อนถึงความสำเร็จทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของศักยภาพในการขับเคลื่อนโลกไปสู่อนาคตที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วอีกด้วย

คนแข็งแรงแห่ง ‘เอเชีย’ – ประชาชาติธุรกิจ

ภูมิหลังและบริบททางประวัติศาสตร์